2009 Winnaar

Xiriton maakt van beton een duurzaam CO2-opslagvat

Winnaar ideeënprijsvraag Groen Beton lijkt grote belofte voor duurzaam bouwen

 

Juryvoorzitter Michiel Haas (r) overhandigt de cheque aan winnaar Frank Bucher (l) - (foto bureaubakker)Frank Bucher heeft met zijn inzending Xiriton de ideeënprijsvraag ‘Groen Beton – in de kiem gescoord’ gewonnen. Bucher is een van oorsprong Zwitserse ingenieur, sinds 2004 woonachtig in het Friese dorp Stiens. Hij ontving uit handen van juryvoorzitter prof.dr.ir. Michiel Haas een cheque ter waarde van € 5000. Xiriton is een procédé waarbij een grote hoeveelheid CO2 duurzaam kan worden opgeslagen in beton.

Een eervolle vermelding is gegeven aan architect Huub Swillens uit Eindhoven, voor zijn inzending Mu.Re, een concept voor eindeloos herbruikbare bouwelementen.Winnaar Frank Bucher (r) en zijn medewerker Casper de la Rie (l)

Het Cement&BetonCentrum organiseert de ideeënprijsvraag  ‘In de kiem gescoord – Groen Beton’ met als doel innovatieve ontwikkelingen in de betonsector te stimuleren. Groen Beton was dit jaar het thema. Uit ruim vijftig inzendingen koos de jury tien nominaties. De enorme verscheidenheid van inzendingen maakte het de jury lastig een eenduidig oordeel te vellen. De jury verklaart ‘dat elk van de genomineerde ideeën bestudering en navolging verdient’.

 

Xiriton

Caprimont ofwel geitenberg met toepassing van Xiriton

Kern van Xiriton is het gebruik van Miscanthus (beter bekend als olifantsgras) snippers als alternatief toeslagmateriaal in beton. Deze snelgroeiende plantensoort absorbeert extreem veel CO2 uit de lucht. De taaie snippers zijn als vezels ter vervanging van zand en grind bruikbaar in beton, waardoor het beton zeer veel lichter wordt en een zekere taaiheid krijgt.

In deze toepassing wordt het CO2-houdende materiaal gemineraliseerd. Frank Bucher bepleit in zijn inzending een combinatie van Miscanthus met het mineraal olivijn, dat eveneens in staat is CO2 te absorberen. Voorts stelt hij combinaties voor van licht en taai Xiriton-beton met sterk en dicht traditioneel beton. Hiermee kunnen de sterke eigenschappen van beide worden gecombineerd tot slimme bouwelementen voor duurzaam bouwen.

Het juryraport vermeldt over Xiriton het volgende. “Vernieuwbare grondstoffen in beton en toeslagmateriaal dat CO2 bindt: die ideeën zijn niet nieuw. De combinatie van grondstoffen (voornamelijk Miscanthus en olivijn) is wel nieuw en met de gekozen materiaalsamenstellingen lijken veel toepassingen binnen bereik. Het idee lijkt goed doordacht en onderzocht en de eerste voorzichtige toepassingen stemmen de jury optimistisch.”

 

Mu.Re

Juryvoorzitter Michiel Haas feliciteert Huub Swillens met zijn eervolle vermelding onder toeziend oog van CBC-directeur Andre Burger (foto: bureaubakker)

Het motto Mu.Re staat voor Multi Rusable. Huub Swillens, architect bij het Eindhovense bureau Van Wylick Architecten, heeft het concept uitgewerkt voor lateien, een veelvoorkomend bouwelement. Op basis van gestandaardiseerde kleine maar hoogwaardige betonelementjes kan zonder verlijming een groter element worden samengesteld. Dankzij de zeer slimme droge verbinding kan het element altijd weer worden gedemonteerd voor toepassing elders.

Het juryrapport verklaart: “De jury vindt het een goed idee. Met dit concept zouden zeker hoogwaardige toepassingen mogelijk zijn. Op het gebied van logistiek, arbo en hergebruik scoort het idee hoog”. De jury vindt echter dat de inzender zich wel beperkt met het bouwelement latei (in het gehele bouwvolume heeft dat een gering aandeel) en vraagt zich af of andere toepassingen ook mogelijk zijn.

Nominaties

De jury kwam in het juryrapport tot de volgende opmerkingen:

Advanced Dry Recovery - Mark van Kempen

Advanced Dry Recovery – Mark van Kempen

Het idee beschrijft een techniek met potentie, waarvan de jury verwacht dat er zeker milieuwinst mee is te behalen. Het is een positieve stap in een ontwikkeling die al eerder in gang is gezet.

 

Beton voor de eeuwigheid - Bart van Bueren

Beton voor de eeuwigheid – Bart van Bueren

Om een gebouw in Rotterdam op te toppen brengt volgens de jury een belangrijk aspect aan de orde, namelijk dat er meer draagvermogen, door steeds verdere uitharding en overdimensionering, en duurzame kwaliteiten in bestaande betonconstructies zitten dan in de regel wordt aangenomen. Dat op zich verdient al aandacht en is de nominatie waard.

 

Bruin Beton - Martijn Schildkamp

Bruin Beton – Martijn Schildkamp

Toeslagmaterialen betrekken uit de zeer directe omgeving: een derdewereld techniek die ook in onze bouwprocessen zou kunnen worden opgenomen. De jury is geïnspireerd door het denkpatroon van de inzender, maar verwacht dat er teveel praktische bezwaren aan een Nederlandse toepassing zouden kleven, omdat het voor de categorie cementgebonden producten geen wezenlijke voordelen biedt. Toch, het idee van ‘terug naar de basis’ en je laten leiden door eenvoud stelt de jury zeer op prijs.
Martijn kon bij de prijsuitreiking niet aanwezig zijn vanwege zijn verblijf in Indonesië.

 

Biek van Rooij (r) en David Wijns (l)

Gevelstructuren – Biek van Rooij en David Wijns

Het dragende gevelrooster van lichtgewicht beton is een mooi ontwerp en goede toepassing van bestaande technieken en producten. De jury prijst dat de inzender heeft gekozen voor de combinatie van een aantal nieuwe ontwikkelingen en daarmee een gevel heeft bedacht die als totaal ook een prima milieuprestatie laat zien.

 

Green Velvet Betondakpan - Lucine Blankert

Green velvet betondakpan – Lucine Blankert

Aaibare daken met een groene vleug: de jury ziet zeker de esthetische kwaliteiten van dit idee. Uit de beschikbare documentatie is niet helemaal duidelijk hoe het beton zich gedraagt onder de natte moslaag. De levensduur (technisch, economisch en esthetisch) van dit idee is lastig in te schatten, maar het resultaat is zondermeer mooi om te zien!

 

InnoGain – Rob van RijnInnoGain - Rob en Esther van Rijn

De producten van Innogain hebben een grote marktpotentie. De jury spreek van een verfrissend idee. Het slim (en herhaaldelijk) toepassen van elementen om de verbindingen van betonelementen te optimaliseren geeft een directe materiaalbesparing en maakt de werkzaamheden op de bouwplaats sneller en schoner. Gezien de (buitenlandse) ervaringen met Innogain, is het beter om te spreken van een toepassing, dan van een idee, aldus de jury.

 

Vederlicht, Beterdicht - Jacob Alkema

Vederlicht, beterdicht – Jacob Alkema

De jury ziet zeker mogelijkheden voor een element waarbij verschillende betondichtheden worden gebruikt. Deze inzending is een idee in de kinderschoenen: het verdient nadere uitwerking van de thermische eigenschappen en de constructieve toepassingsmogelijkheden. De jury plaatst kanttekeningen bij de recyclebaarheid van het product, maar heeft er wel vertrouwen in dat dit product een positieve bijdrage kan leveren aan de milieukwaliteit van beton.

 

Willow Wall - Dirk Jan Postel

Willow Wall – Dirk Jan Postel

De letterlijke verwevenheid van wilgen met het beton is de praktijktoepassing van een (goed!) idee dat de jury al eerder heeft gezien. De jury is zeer te spreken over het resultaat van de Willow Wall en wil daarom dit type toepassingen stimuleren.

 

Videopresentaties

Kijk en luister naar de interviews met de genomineerden.

 

Publicatie Groen Beton

Publicatie Groen Beton

De publicatie Groen Beton kan nog worden nabesteld, stuur daarvoor een e-mail naar info@cementenbeton.nl.

Downloaden is ook mogelijk:    Publicatie Groen Beton

 

 

 

 

 

De ideeënprijsvraag "In de kiem gescoord" is een jaarlijks terugkerende prijsvraag, bedoeld om innovatie in betonontwikkeling te stimuleren. Thema van de derde editie (2011) is Thermisch Actieve Gebouwen. De prijsvraag is een initiatief van het Cement&BetonCentrum.